İlk olarak Facebook’un başarılı olma sebeplerinden birine bakacak olursak (Ki detaya girmiyorum 5 senedir yeterince konuşulmuştur.) en önemli özelliklerinden bir tanesi ilk defa bir sosyal paylaşım sitesinde kendinizi gizlemiyor aksine tamamen bilgilerinizi açık hale getiriyordunuz. Bunların başında ise artık gerçek isminiz ile internetten iletişim kurmaya başladık. Arkasından doğum günümüz, yaşadığımız yer, sevdiğimiz müzik, ailemiz, sevgilimiz, akrabalarımız, fotoğraflarımız, internette okuduğumuz, beğendiklerimiz vs. Tabi bu bilgilerin çoğunu sadece arkadaşlarımıza sunduk yada öyle sandık.

Ancak; tabi bu kadarla kalmadı bir çok yerde artık gerçek isimlerimizi kullanıyor olduk. Twitter geldi ve anlık olarak düşündüklerimizi yada yaptıklarımızı, fotoğraflarımızı binlerce takipçimizle anında paylaşır olduk. Dikkat edin takipçiler artık arkadaşlarımız değil yani yabancılar, yani bütün dünya!

Bunlarda yetmez gibi Foursquare vb. servislerin sosyal medyada bulduğu yankıyla artık bu süreç dahada hızla her şeyimizi paylaşmaya kadar gidiyor. Twitter’ın konum tabanlı paylaşımları, iPhone ile birlikte çektiğimiz fotoğraflara anlık konum bilgilerinin eklenmesi ve daha bir çoğu. Bulunduğumuz yer, anlık olarak yaptıklarımız, çevremizde olan biten her şey.

Yetmedi Formspring, Quizy.me gibi servislerle bizim kendimiz hakkında bahsetmeyi unuttuklarımızı dünyadan sormalarını istedik ve tek tek cevapladık. Sonra ThreeWords.me çıka geldi insanların bizi 3 kelimeye sığdırmalarını istedik.

Şimdi ise her yere Facebook, Twitter veya Google vs. gibi hesaplarımızı kullanarak giriyoruz. Bilgilerimizin bir kısmını paylaşıyoruz. Facebook’ta uygulamalar kullanıyoruz, kaldırıyoruz. iPhone, Nexus, HTC, BlackBerry vs. gibi akıllı telefonlarımıza yüzlerce uygulama yükleyip yine bilgilerimizi her yerden paylaşmaya devam ediyoruz.

Bu kadar yazının ardından konunun bilgilerinizi paylaşırken dikkat edine yada “gizlilik elden gidiyor“a geleceğini düşünüyorsanız sizi üzeceğim. Çünkü oraya gelmeyecek. Aksine size buradaki fırsatlardan ve gelecekle ilgili bir kaç öngörümden bahsetmek istiyorum.

Yukarıda aşırı detaya girmeden ve kronolojik olarak anlatmaya çalıştığım aslında kullanıcıların “Gizlilik” değil, tam tersini istedikleri. “Sosyal paylaşım” teriminin hayatımızdaki önemine bakarsak, kelime anlamına da baktığımızda paylaşımın ne kadar benimsendiğini ve aslında buna ne kadar aç olduğumuzu görebiliyoruz. Yani bir çok tartışmanın aksine insanlar kendileri saklamak değil gerçek hayatta yapamayacakları kadar fazla göstermek istiyorlar! Ülkemizde her ne kadar bu konu tam tersi gibi dilleniyorsa da en basitinden Facebook ve Twitter kullanım oranlarında Türkiye’nin yerine bakmamız bunun sadece sözlerden ibaret olduğunu ortaya koyuyor.

İşte tam bu konuya odaklanacak olursak aslında insanların hala yeterince kendilerini gösteremediklerini fark edebiliyorsunuz. Buradaki eksiklerden bazıları her gün yeni çıkan servislerle kapatılıyor. Ve çıkan projeler insanların ne kadar fazla kendini göstermesini sağlarsa o kadar fazla viral etki yaratıyor. Konuşuluyor yayılıyor ve paylaşılıyor. Keza bunların başında en son bariz bir örnek olarak ThreeWords.me verilebilir.

Peki tam olarak neye odaklanmalı insanların paylaşmadığı ne kaldı?

Bu konu oldukça geniş olduğu için ve bu yazının tahminimden uzun olması sebebiyle neye odaklanmalı noktasına bir başka yazımda değineceğim. Ancak insanların paylaşmadıkları değil paylaştıkları ama yeterince önemli gözükmeyen şeyleri burada yakalanmalı.

En basit örnek olarak insanlar eskiden (FF’te hala periyodik olarak ayda bir civarında “feed” açılır. :) ) bilgisayar masaüstlerinin ekran görüntülerini paylaşır. Burada özgün olmak, aykırı olmak yada fazla sade olmak “like” sayısıyla doğru orantılı olduğundan insanlar kendilerini burada da göstermeye çalışırlar. Aynı şekilde evinizin tasarımını evinize gelen bir misafire sunduğunuz zaman beğenmesine benzetebiliriz. Ancak hala evinin tasarımını paylaşabildiğin ve beğeni toplayabildiğin bunun haricinde öneriler alabildiğin bir servis yok. Bu fikir doğru değerlendirildiği taktirde oldukça ilgi toplayacaktır. Öneri sistemine birde mobilya, dekorasyon markalarıyla anlaşma eklenirse birde tadından yenmez bir proje ortaya çıkacaktır.

Bir diğer örnekte aslında daha önce yapılmış ama doğru değerlendirilmediğini düşündüğüm kıyafet, elbise fotoğraflarının paylaşımıyla ilgili bir projeydi. Ancak ismini bile hatırlayamıyorum. Ülkemizde ve bildiğim kadarıyla dünyada da doğru pazarlanmadığı için yok olmuş bir proje. Aslında bayanların oldukça fazla ilgisini çekecek bir projedir. Malum dedikoduyu bir çoğumuz severiz. Buda dedikodu için bulunmaz nimetlerden. Aynı zamanda beğenilmeyi yine hepimiz severiz. Sizi kıyafetinizle birlikte beğenen 1000 kişi olduğunu görmek herhalde oldukça gurur okşayıcı olacaktır.

Bunlar vb. daha bir çok proje hayata geçmeyi bekliyor. Ve dünyadaki bir çok internet kullanıcısı fark etmeden hayatlarını paylaşmak için bu servisleri beklemeye devam ediyor. Tabi burada paylaştığım fikirler üzerine günlerce düşünülmüş fikirler değil. Anlık olarak aklıma gelenlerden sadece 2′si ancak geliştirmeye açık fikirler. Neden doğru paylaşıma odaklanan global bir projeyi biz yapmayalım değil mi?

Aşağıda tarayıcıların son zamanlardaki kullanım yüzdeleri verilmiştir.¹ Görüldüğü gibi Chrome’un yükselişi artan bir ivmeyle devam ediyor. Tabi bu durumun bir çok sebebi var. Özellikle kolay kurulum, kullanım ve hız en büyük avantajlarından. Yine büyük bir ekran ve sizin görüntünüzü engelleyen hiç bir detay yok. Durum çubuğu (Status bar) dahi yok.

Tarayıcı kullanım oranları, 2008-2010

Eğer yeni sürüm tarayıcıları denediyseniz (Opera 10.61, Firefox 4 Beta gibi.) görmüşsünüzdür ki tüm tarayıcılar Chrome gibi alanlarını arttırmaya çalışıyorlar. Sekmeleri yukarıya çekiyor ve menüler gibi gereksiz bir çok detayı göz önünden taşıyorlar.

Gelelim Chrome’un çoğunlukla farkedilmemiş özelliklerinden birine. Aşağıda görmüş olduğunuz resimdeki hata oldukça güzel bir uyarıdır ki ilerleyen zamanlarda bu basit uyarının nerelere gideceğini düşünmek bile oldukça heyecan verici.

Chrome Hatası

Tabi aslında bu hizmeti Google üzerinden alıyorsunuz. Çok iyi bir bilgilendirme olduğunu düşünüyorum.

Son olarak Google, Chrome’da da işlerini gerçekten adam gibi yapıyorlar ve oldukça başarılılar. Diğer tarayıcılara göre benim gözümde bir artıları var ki oda oldukça yenilikçi bir yaklaşımla dizayn edilmiş olması ve tamamen kullanıcı odaklı geliştirilmesidir. Mozilla’nın Firefox’unda yaptığı hatayı yapmadıkları ise bir gerçek.

Sonuç her ne olursa olsun tüm çalışmalar ve yenilikler son kullanıcılara yarar sağlıyor.

Dilerseniz Internet Explorer kullanım oranları hakkındaki yazıma şuradan, HTML5 ile ilgili yazıma da buradan ulaşabilirsiniz.

1. W3Schools

2008 yılında kurulan şirket ilk aldığı yatırımdan sonradan eklediği CSS ve domain adresini kişiselleştirebilme özellikleriyle daha da ön plana çıktı. Daha çok blog yazarlarının yazılarını ve videolarını yayınlamak için kullandığı servis aldığı yatırım ile yakın zamanda pro sürümünün de çıkacağını duyurdu.

Posterous Pro sürümü ile daha çok bant genişliği ve daha fazla kişiselleştirebilme özellikleri sunulacak. Bunların arasında JavaScript desteği de bulunuyor. JavaScript desteğinin en büyük katkısı ise blogçuların diledikleri gibi AdSense vb. servisler aracılığı ile reklam yayınlayabilmeleri olacak.

Servisin aylık tekil ziyaretçi sayısı son verilere göre 12 Milyon. TechCrunch‘ın yazdığı verilere göre servis aylık 25 Milyon sayfa görüntüleme yapılıyor. 2009 yılında aylık %30 büyüme ile yükseliş gösteren Posterous’un ülkemizde hala WordPress‘in yerini alamasa da oldukça tutulduğu aşikar. Üstelik bu başarıyı yakalayan ekip 2009′da sadece 4 kişiydi.

1 ay önce hizmete giren Post.ly ise servisin Twitter’da video, fotoğraf, müzik gibi multimediya içerik paylaşmanıza sağlayan bir site.

Post.ly ile ilgili Posterous’un kurucularından ve şuan ki CEO’su Sachin Agarwal’ın TechCrunch’taki açıklaması ise şöyle:

“Our goal is to become synonymous with “posting” just like Google is synonymous with “search”. Doesn’t matter if it’s for twitter or a blog, private or public, group or individual. if you need it online, you go to Posterous.”

“Hedefimiz “gönderi(posting)” kelimesi ile bir olmak, tıpkı Google‘ın “arama(search)” kelimesiyle olduğu gibi. Servisin Twitter için yada bloglar için olması, özel veya genel olmasının bir önemi yok. Eğer çevrim içi olmak istiyorsan, Posterous’a gideceksin.”

Açıkçası Sachin Agarwal’ın bakış açısı oldukça ilgimi çekti. Oldukça büyük ve güzel bir hedef. Web dünyasının bu tarz yaklaşımlara tabiri caiz ise yeni “Google”lara ihtiyacı var. Umuyoruz ülkemizden de bu yaklaşımlı global projeler çıkacar.

MySpace anlık arama api’sini Aralık ayında duyurmuş, Google da 1 gün öncesinde anlık arama hizmetini kullanıma açmıştı.

MySpace Türkiye’de her ne kadar Facebook kadar gözde olmasa da bir çok kullanıcı tarafından yoğun şekilde kullanılmakta. Tabi bunda etkili olanın MySpace’in sahip olduğu müzik arşivi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Alexa verilerine de baktığımız zaman MySpace Türkiye’de ilk 73. sırada yer alıyor.

Anlık arama bir çok kişi için her ne kadar önemsiz gözükse de hizmetin şimdilik çok kısıtlı olması ve kullanıcıların daha çok Google’ı basit olarak kullanması yani filtrelerini hiç kullanmaması sebebiyle bu şekilde göründüğünü önümüzdeki dönemlerde çok daha fazla önem kazanacağını da belirtmek gerekir.

Picnik’i hala kullanmadıysanız muhakkak test etmelisiniz. Bir çok efekti ve özelliği çok hızlı bir şekilde kullanabiliyorsunuz. Rakibi bir çok program kurulum vs. gerektirirken Picnik’te internet üzerinden hiç sıkıntı yaşamadan fotoğraflarınızı düzenleyebilir hemen yayına alabilirsiniz.

Picnik’in blogundan konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.

Google Wave adımında olduğu yerde dururken bir çok bakımdan benzerlikleri olduğunu gördüğümüz Buzz’u başlı başına bir servis olmak yerine Gmail’e entegre etmeyi uygun görmüş. www.google.com/buzz adresine girdiğiniz zaman hemen Gmail’iniz için hizmeti aktif edebiliyorsunuz. Daha sonra Gmail’e girdiğinizde Gelen Kutusu(Inbox)’nun hemen altında Buzz’u görebilir ve hemen kullanmaya başlayabilirsiniz.

Buzz’un yayına girmesi Google’ın sosyal medyayı ne kadar ciddiye aldığını ve bu alanda da kendine yer edinmek istediğinin en önemli göstergesi. Tabi Google hiçbir adımını 1 alana yatırım adına yapmadığı için bunun ilerleyen dönemde farklı servisleri ile Google için oldukça önemli bir hizmet olacağını düşünüyorum.

Buzz’un getirdiği en önemli yeniliklerin başında Google servisleriyle olan oldukça başarılı entegrasyonu ve mobil alandaki internet kullanımının artmasıyla dahada ön plana çıkacak olan “5N1K”nın “Nerede”sinin kullanımının oldukça kolaylaştırılmış olması. Aşağıdaki videoda da görebileceğiniz gibi Google, Buzz’u mobil ile de entegre etmiş ve klasik Google görüntüsü ve mükemmelliği ile iPhone ve Android’li telefonlar için çıkarmış. Yakın zamanda diğer mobil cihazlar içinde entegrasyonun tamamlanacağı söyleniyor.

Buzz’un en beğendiğim özelliklerinden biri şu;
Örneğin bir mekana gittiniz ve yemeklerini çok beğendiniz. Android’li telefonunuz ile hemen buzz’unuza giriyor ve buranın yemekleri çok güzel yazdığınızda hemen tag olarak bulunduğunuz mekan ekleniyor ve arkadaşlarınıza bulunduğunuz yeri tavsiye edebiliyorsunuz. Ya da yolda trafik mi sıkıştı hemen android ile tüm takipçilerinize haber verebilir onları bu çileden kurtarabilirsiniz. Çünkü Google Map hemen bulunduğunuz alanı işaretleyecek :)

Henüz tam oturmadığını düşündüğüm ve klasik Google Beta’sı olduğunu düşündüğüm servis yakın bir zaman içerisinde dahada yaygınlaşınca ve geliştikçe sosyal medyanın vazgeçilmezlerden olacağı inancındayım.

Hala Blog’umu nasıl entegre edeceğimi bulamasam da yakın bir süre içerisinde geri bildirimler ile bazı özellikleri dahada kolaylaştıracakları düşüncesindeyim :)

Mobil cihazınızla Buzzlamak isterseniz hemen http://buzz.google.com/ adresine cihazınızla bir göz atın diyorum.
Buzz’un özelliklerini merak ediyorsanız aşağıdaki videoları izlemeden geçmeyin derim.

Bu anlık aramanın anlamı ne? Daha önceden nasıldı da şimdi anlık oldu?

Bu ve bunlar gibi birçok soru birçoğumuzun aklına takılmıştır. Bakalım Google ne yapmış?

Anlık arama nedir?
Bildiğiniz gibi arama motorları botları sayesinde aynı anda birçok  web sitesini tarıyor ve indexliyorlar. Biz arama yaptığımızda hangi bilginin ne zaman indexlendiğini bilmiyoruz. Tabi en güncel arama sonuçlarına ulaşmak bu konuda sıkıntı yaratıyor.

Google’ın yeni hizmete aldığı özelliği ile arama sonucu indexlendiği gibi bu sonuçlara ulaşmanız mümkün. Sürekli olarak yeni arama sonuçlarının geldiğini görebilirsiniz.

Denemek için “Google” kelimesini aratıyoruz ve anlık olarak gelen sonuçları sizde denemek isterseniz alttaki linki tıklayabilirsiniz.

http://www.google.com/search?hl=en&tbo=1&output=search&q=google&tbs=rltm:1

Bunun dışında istediğiniz zaman aralıklarında taranan siteleri listelemeniz de mümkün

Örneğin, Google hakkındaki son 1 gün içerisinde yazılan tüm blog yazılarına erişmek mümkün değildi. Çünkü “Google” kelimesinde üst sırada çıkan blog güncel yazı olsa da olmasa da bize ilk sıralarda gösterilecekti. Google bu durumu değiştirdi ve artık son 1 sn den 2 sene öncesine yada istediğiniz zamanlar aralığında taranan tüm sonuçları listeliyor olacağız.

Tabi bu hizmetin dışında Bloglarda, Haberlerde, Forumlarda, Videolarda, Resimlerde arama yapmak gibi bir çok geniş arama seçenekleri de burada mevcut durumda.