HTML5 kullanılarak yazılan uygulamalarla Gmail, Facebook, Twitter’ı yada Feedlerinizi kontrol edebilirsiniz. Gerçekten çok başarılı yapıldığını düşündüğüm Pokki herkesin denemesi ve özellikle yazılımcıların desteklemesi gereken güzel bir proje.

Özellikle HTML5 ile desktop uygulamaları yazabiliyor olmanızın yanı sıra çok güzel arayüzlerle kullanıcılara kolaylıkla ulaşabilmenizi de sağlıyor.

Pokki, yazılımcılar için oldukça iyi bir dokümantasyon hazırlamayı da ihmal etmemiş. http://developers.pokki.com/docs/index.php adresinden dokümanlara ulaşabilirsiniz.

Her ne kadar Gmail’in ve Twitter’ın arayüzünü ve kullanışını çok sevsem de bu tarz yazılımları desteklemek gerektiğine inanıyorum. Geleceğin HTML5 ile şekillendiğini göz önüne alacak olursak, artık masaüstü yazılımlarında HTML5 ile iyice haşır neşir olmaları oldukça güzel.

Aslına bakılacak olursa son zamanlarda gelişen teknolojinin gidişatı ve sektörün ilerleyişine bakıldığında artık her şeyin web tabanlı olduğu ve buna yöneldiği aşikar. Browserların özellikle Chrome’un piyasayı sallamasıyla hızlı gelişimi de ortadayken olması gereken yeni yazılımların Pokki’nin yaptığı tarzda Web tabanlı olması ve bu yönde yazılımcılara altyapı sunuyor olması gerekiyor.

Bunu ilk yapanlar içinde olduğu için eminim Beta aşamasında olan Pokki’yi çok yakın bir zamanda çok daha başarılı uygulamalar ile duyuyor olacağız.

Aşağıdan Pokki’nin yazılımcılar için hazırladığı videoyu izleyebilirsiniz.

İlk olarak Facebook’un başarılı olma sebeplerinden birine bakacak olursak (Ki detaya girmiyorum 5 senedir yeterince konuşulmuştur.) en önemli özelliklerinden bir tanesi ilk defa bir sosyal paylaşım sitesinde kendinizi gizlemiyor aksine tamamen bilgilerinizi açık hale getiriyordunuz. Bunların başında ise artık gerçek isminiz ile internetten iletişim kurmaya başladık. Arkasından doğum günümüz, yaşadığımız yer, sevdiğimiz müzik, ailemiz, sevgilimiz, akrabalarımız, fotoğraflarımız, internette okuduğumuz, beğendiklerimiz vs. Tabi bu bilgilerin çoğunu sadece arkadaşlarımıza sunduk yada öyle sandık.

Ancak; tabi bu kadarla kalmadı bir çok yerde artık gerçek isimlerimizi kullanıyor olduk. Twitter geldi ve anlık olarak düşündüklerimizi yada yaptıklarımızı, fotoğraflarımızı binlerce takipçimizle anında paylaşır olduk. Dikkat edin takipçiler artık arkadaşlarımız değil yani yabancılar, yani bütün dünya!

Bunlarda yetmez gibi Foursquare vb. servislerin sosyal medyada bulduğu yankıyla artık bu süreç dahada hızla her şeyimizi paylaşmaya kadar gidiyor. Twitter’ın konum tabanlı paylaşımları, iPhone ile birlikte çektiğimiz fotoğraflara anlık konum bilgilerinin eklenmesi ve daha bir çoğu. Bulunduğumuz yer, anlık olarak yaptıklarımız, çevremizde olan biten her şey.

Yetmedi Formspring, Quizy.me gibi servislerle bizim kendimiz hakkında bahsetmeyi unuttuklarımızı dünyadan sormalarını istedik ve tek tek cevapladık. Sonra ThreeWords.me çıka geldi insanların bizi 3 kelimeye sığdırmalarını istedik.

Şimdi ise her yere Facebook, Twitter veya Google vs. gibi hesaplarımızı kullanarak giriyoruz. Bilgilerimizin bir kısmını paylaşıyoruz. Facebook’ta uygulamalar kullanıyoruz, kaldırıyoruz. iPhone, Nexus, HTC, BlackBerry vs. gibi akıllı telefonlarımıza yüzlerce uygulama yükleyip yine bilgilerimizi her yerden paylaşmaya devam ediyoruz.

Bu kadar yazının ardından konunun bilgilerinizi paylaşırken dikkat edine yada “gizlilik elden gidiyor“a geleceğini düşünüyorsanız sizi üzeceğim. Çünkü oraya gelmeyecek. Aksine size buradaki fırsatlardan ve gelecekle ilgili bir kaç öngörümden bahsetmek istiyorum.

Yukarıda aşırı detaya girmeden ve kronolojik olarak anlatmaya çalıştığım aslında kullanıcıların “Gizlilik” değil, tam tersini istedikleri. “Sosyal paylaşım” teriminin hayatımızdaki önemine bakarsak, kelime anlamına da baktığımızda paylaşımın ne kadar benimsendiğini ve aslında buna ne kadar aç olduğumuzu görebiliyoruz. Yani bir çok tartışmanın aksine insanlar kendileri saklamak değil gerçek hayatta yapamayacakları kadar fazla göstermek istiyorlar! Ülkemizde her ne kadar bu konu tam tersi gibi dilleniyorsa da en basitinden Facebook ve Twitter kullanım oranlarında Türkiye’nin yerine bakmamız bunun sadece sözlerden ibaret olduğunu ortaya koyuyor.

İşte tam bu konuya odaklanacak olursak aslında insanların hala yeterince kendilerini gösteremediklerini fark edebiliyorsunuz. Buradaki eksiklerden bazıları her gün yeni çıkan servislerle kapatılıyor. Ve çıkan projeler insanların ne kadar fazla kendini göstermesini sağlarsa o kadar fazla viral etki yaratıyor. Konuşuluyor yayılıyor ve paylaşılıyor. Keza bunların başında en son bariz bir örnek olarak ThreeWords.me verilebilir.

Peki tam olarak neye odaklanmalı insanların paylaşmadığı ne kaldı?

Bu konu oldukça geniş olduğu için ve bu yazının tahminimden uzun olması sebebiyle neye odaklanmalı noktasına bir başka yazımda değineceğim. Ancak insanların paylaşmadıkları değil paylaştıkları ama yeterince önemli gözükmeyen şeyleri burada yakalanmalı.

En basit örnek olarak insanlar eskiden (FF’te hala periyodik olarak ayda bir civarında “feed” açılır. :) ) bilgisayar masaüstlerinin ekran görüntülerini paylaşır. Burada özgün olmak, aykırı olmak yada fazla sade olmak “like” sayısıyla doğru orantılı olduğundan insanlar kendilerini burada da göstermeye çalışırlar. Aynı şekilde evinizin tasarımını evinize gelen bir misafire sunduğunuz zaman beğenmesine benzetebiliriz. Ancak hala evinin tasarımını paylaşabildiğin ve beğeni toplayabildiğin bunun haricinde öneriler alabildiğin bir servis yok. Bu fikir doğru değerlendirildiği taktirde oldukça ilgi toplayacaktır. Öneri sistemine birde mobilya, dekorasyon markalarıyla anlaşma eklenirse birde tadından yenmez bir proje ortaya çıkacaktır.

Bir diğer örnekte aslında daha önce yapılmış ama doğru değerlendirilmediğini düşündüğüm kıyafet, elbise fotoğraflarının paylaşımıyla ilgili bir projeydi. Ancak ismini bile hatırlayamıyorum. Ülkemizde ve bildiğim kadarıyla dünyada da doğru pazarlanmadığı için yok olmuş bir proje. Aslında bayanların oldukça fazla ilgisini çekecek bir projedir. Malum dedikoduyu bir çoğumuz severiz. Buda dedikodu için bulunmaz nimetlerden. Aynı zamanda beğenilmeyi yine hepimiz severiz. Sizi kıyafetinizle birlikte beğenen 1000 kişi olduğunu görmek herhalde oldukça gurur okşayıcı olacaktır.

Bunlar vb. daha bir çok proje hayata geçmeyi bekliyor. Ve dünyadaki bir çok internet kullanıcısı fark etmeden hayatlarını paylaşmak için bu servisleri beklemeye devam ediyor. Tabi burada paylaştığım fikirler üzerine günlerce düşünülmüş fikirler değil. Anlık olarak aklıma gelenlerden sadece 2′si ancak geliştirmeye açık fikirler. Neden doğru paylaşıma odaklanan global bir projeyi biz yapmayalım değil mi?

Yönetmenliğini ve senaryosunu yazan Zülfü Livaneli oldukça güzel bir projeye imza atmış. Film için Türkiye’de sinema sektöründe pek alışılmamış ama bir o kadarda başarılı bir pazarlama yöntemi seçmiş. Filmin fragmanlarını bir çok video sitesinden izleyebileceğiniz gibi, film’in yapım aşamalarını ve film hakkında daha ayrıntılı bilgileri yine filmin blogundan öğrenebilirsiniz.

Sitesi oldukça sade ve amaca uygun olarak hazırlanan filmin fragmanını yine sitesinden 3 farklı seçenekle indirebiliyorsunuz.

Filmin ilklerinden biri ise Türkiye’de ilk defa bir filmin iPhone uygulamasının çıkarılmış olması. App Store’dan ücretsiz olarak yüklenebilen Veda iPhone uygulamasında; film ile ilgili bilgilere, oyuncu biyografilerine, fotoğraflara, kamera arkasından karelere, filmin müziklerine, fragmana ve afiş alternatiflerine ulaşmanız mümkün.

Pazarlama stratejisinde sosyal medyaya oldukça önem veren filmin Facebook grubunu yada Facebook sayfasını ve Twitter‘ını takip edebilirsiniz. Fragmanını ise HD kalitesinde aşağıdan izleyebilirsiniz.

Umarım ülkemizde de daha fazla Atamızı ve geçmişimizi anlatan nice başarılı projeler yapılır. Bizlerin yaşanan zor günleri bir nebze daha çok anlamamıza yardımcı olurlar. 10 saniyenizi ayırarak anketimizi yanıtlamayı lütfen unutmayın.

Bir girişimi patlatan yani başarılı yapan en büyük etken piyasa üzerinde sahip olduğunuz kişisel marka değerinizdir! Bir başka deyişle sektörde edindiğiniz pozitif çevredir.

Webrazzi’de yazdığım yorumda yukarıdaki gibi bir cümle sarfetmiştim. Şimdi bunu yazarken neyden bahsettiğimi anlatmak istiyorum.

Bir projenin üzerine günlerce, aylarca hatta kimi zaman yıllarca kafa yorulur. Öyle zamanlar olur ki bu proje çok tutulacak dersiniz. Tüm oklar hedefinizi gösteriyordur. Fakat projeyi yayına aldıktan sonra hiç beklemediğiniz şekilde kullanıcı sayınızın ya da reklamlarınızdan geri dönüşün iyi olmadığını görebilirsiniz. Bu tam anlamıyla o kaybedilen ayların tam olarak bir fiyasko olacağını belli etmeye başlayan zaman aralığıdır.

Bir girişimci için en önemli an bunu yaşadığı zaman bir şeylerin yanlış olduğunu farkedeceği andır. Elbette herkes ilk başarısız deneyiminde bunu farkedemiyor. Çoğu zaman onlarca başarısız deneme yapılır ve her başarısızlıktan edinilen tecrübe artık sizin eksiklerinizi tamamlamıştır. Bu noktada yapacaklarınız sizden daha değerli değildir. Her ne yapacak olursanız olun doğru yaptığınız taktirde başarısızlık sadece bir rüya olarak kalacaktır.

Peki neden çoğu kişi başarılı olamıyor?
Bunun bir çok sebebi vardır. Kimileri projelerine gereken önemi vermiyorken kimileri eksiklerini tamamlayacak tecrübede değildirler.

Senin ne başarını gördük ki bize başarı dersi veriyorsun?
Bu yazıyı okuyanların kaçtanesinin bu soruyu bana yönelteceğini gerçekten çok merak ediyorum. Merak eden okuyucularımı merakta bırakmadan kısaca cevap vermeliyim.

Evet beni başarılı biri olarak gazetelerde yada başka bir mecrada görmediniz. Yaptığım işleri bir çok insan için sıradan yapılan işlerdir. Aynı şekilde piyasada elde ettiğin mevki ne ki bize marka olmayı tavsiye ediyorsun da diyebilirsiniz. Ben bunları kendime soruyorum cevabım ise şöyle: dedigimi yap yaptigimi yapma

Kısa süre içersinde bir çok etkinliğe katıldım. Bir çok serbest çalışan olarak işler yaptım. Bu tamamen yaşanmış değil izlenerek öğrenilmiş deneyimlerim sonucu paylaştığım bir yazıdır.

Şimdi gelelim Kişisel Markanın önemine;
Örnekle başlayalım daha önceki yazımda Twitter ile ilgili düşüncelerimi (Twitter Dediğinde Neymiş) paylaşmıştım. Orada da bahsettiğim gibi twitter’ın yaptığı işten çok işi nasıl tanıttığı ve nasıl bir yol izlediği çok önemli.

Aynı şekilde son günlerde yeni ortaya çıkan ve anlık patlama yapan fizy.org kişisel değerinizin yaptığınız işi ne derecede başarılı yaptığını gösteren önemli girişimlerdir.

Aynı şekilde Webrazzi sitesini Türk web dünyasında bilmeyen pek yoktur. Ancak Webrazzi’nin piyasaya girmesinin sebebi bir tesadüften öte Arda Kutsal’ın çevresinin kalitesiydi.

Bu örneklerde de göstemeye çalıştığımız gibi yaptığınız bir proje çok basit olabilir daha önce denenmiş yapılmış olabilir. Bunların tabiki önemi yadsınamaz ancak en önemli şeyin sizin projeyi kendinizle özleşleştirebilmeniz ve şahsi marka değeriniz.

Bir web sitesinin Webrazzi gibi bir patformda yayınlanmasının değerini okuyucularımın bir çoğu bilecektir. Zaten Webrazzi projesinin gelir kaynağıda şuan piyasadaki bu değerdir.

Neler yapabiliriz? Siz neler yapmaya çalışıyorsunuz?
Bu soruyu bana kaç kişi sorar kaç kişi merak eder bilemiyorum fakat yapılması gerekenler sırasıyla şunlardır:

1. Piyasada yapılan etkinlikler kesinlikle kaçırılmamalı
2. Yine aynı sektörde bulunduğunuz insanlarla olan sıcak bir iletişim. Her an bir blog yazarı ya da size gereken yardımı edebilecek arkadaş cevresinin yaratılması
3. Sıcak kanlı olun, rahat olun ve projelerinizi kimsenin çalmaya çalışmadığından emin olun. Paylaşın.
4. FriendFeed, Twitter, Facebook gibi platformlarla arkadaş çevrenizdeki ilişkileri hem diri tutun hemde samimiyetinizi arttırın.
5. Sizin gibi girişimcileri destekleyecek girişimcileri ve yatırımcıları bulun.

Burada yazdıklarım için yanlış düşündüğümü söyleyecek çok kişi olacağını sanmasamda var ise yorumlarda benimle paylaşmaları beni mutlu edecektir.

Unutmayın herşey projenize değil yüksek bir oranla size bağlı! Önce kendinizi iyi pazarlarsanız projelerini pazarlamak inanın çok daha kolay olacaktır.

Günümüzde daha öncede irdelediğimiz gibi bir çok web projesinin yatırım almalarının ya da satışlarının gerçekleşmesindeki en büyük etken web üzerindeki bir kesimin bu projelere yakınlık döstermeleri ve desteklemeleri. Örnek olarak daha önceki yazımda da bahsettiğim gibi Techcrunch’ın Twitter hakkındaki yorumları Twitter’ın şu anki konumunda büyük pay sahibidir.

Bir projenin global anlamda yoğun tanıtımı bu projenin ne kadar basit ya da ihtiyaca yönelik olduğuna bakılmaksızın yayılmasına neden oluyor. Bir başka şekilde de bu büyük web sitelerindeki yorumlar sektörün eksikliklerini belirliyor. Bu sitelerde yazılan yazılarda geçen sektörel ihtiyaçlar bir süre sonra takipçilerinin çok yüksek olması sebebiyle gerçekten sektörel ihtiyaca dönmektedir.

Piyasanın sağlam oyuncuları herkesin bildiği gibi:

şeklinde ve daha arttırılabilecek şekilde sıralanıyorlar. Türkiye’ye baktığımız zaman bu açığı tek kapatabilmiş olarak Webrazzi görülüyor.

Girişimciler olarak bu tarz büyük ölçekli oyuncular tarafından desteklenmek gerekli yatırımın bulunmasında ve projenin büyük ölçüde tutmasındaki en büyük etkenlerden biridir.

Türkiye’de de bir çok sitenin Webrazzi konumuna gelmesi hem camianın daha iyi projeler çıkarmasında fayda sağlayacak hemde üretilen içeriklerin daha da kaliteli olmasına neden olacak.

Unutmayın girişimcilerin yatırımlarınızdan çok desteklerinize ihtiyaçları var. Belli bir seviyeden sonra zaten yatırım şirketlerinden en çok başvuru alan projeye oluyor.

Umarım en kısa sürede ülkemizde de daha çok desteklenen, çok iyi projeler görmeye devam edicez.

Çoğu kişinin aklından benzeri bir proje ya da basitçe bişeyler yapmak geçmiştir. Bu kişilerden biride benim. Akıllara “Peki kolaydı da neden yapmadın?” sorusu geliyor ister istemez. Bunun nedenlerini şu şekilde sıralayalım;

1. İnsanlar bu siteyi neden kullanmalılar?
- Malesef verilebilecek olan cevap beni tatmin etmiyordu. Çünkü farklı bir çok alternatif içinde sadece mini paylaşımların dikkat çekeceğini düşünmüyordum.

2. Bu servisin satışı mümkün mü? Ya da yatırım konusunda bir sıkıntı var mı?
- Aynı şekilde yeterince sansasyon(!) ya da bir başka deyişle gündem yaratmayan bir proje olması durumunda kullanıcı çekememekle orantılı bir çıkış yolu yoktu.

3. Verilen zaman ve emeği karşılayacak bir geri dönüş var mı?
-Malesef bu soruyada yanıtım bir zamanlar olumsuzdu.

Peki şimdi…

Son zamanlara baktığımızda artık medya gücünün TV’lerden internet sitelerine kaydığını görüyoruz. Küçük bir benzetmeyle bundan 3-4yıl önceye kadar bir iş yapıyordunuz ve bunun tanıtımını ne kadar büyük bir TV kanalında ne kadar yüksek ücretlerle ya da o kanallardaki programlarda gündem yaratacak biçimde kullandırtıyorsanız. Size reklamın ve sizden bahsedilmenin geri dönüşü okadar büyük oluyordu.

Günümüzde bunu yapanlar artık internet siteleri Twitter gibi bazı girişimlerin yoğun ses getirme politikaları sayesinde yatırımcı bulacak güce (kullanıcıya) eriştiğini düşünüyorum.

Burada bir soru geliyor aklıma: “Yatırımcılar neye göre yatırım yapıyor?”. Bu sorunun cevabını geçtiğimiz cumartesi bulunduğum etkinlikte (Web Programcıları Platformu) sanırım tam anlamıyla olmasada aldım.

Yatırımcı şirketler bir anlamda global ses getirecek projelere yatırım yapıyorlar. Bir projenin global anlamda ya da lokal olarak yüksek ses getirmesi bir anlamda yatırımcı reklamı değil midir? Bu projeye olan yoğun talep diğer yatırımcı projelerine kaydırılabilir ve kendi içerisinde büyük ve başarılı bir reklam kampanyasına dönüşebilir.

Bu anlamda projelerde yatırımcı için 1. öncelik basit olsa dahi en önemlisi elinde sosyal bir kitle bulundurabilmekten geçiyor.

Twitter’ın yatırım alma sebebi benim bakış açımla bu noktada bulunuyor. Siz nedersiniz? Sizce Twitter’ın yatırımcıların gözünde değerli olmasının sebebi nedir?